'Takdir-i ilahi değil, taşeronlaştırma sorunu'

ALİ BARIŞ KURT - ANF

Mühendis ve maden odası yöneticileri Karadon Maden Ocağı’nda yaşanan patlamanın altında taşeronlaştırmanın yattığını belirttiler. ANF'ye değerlendirmede bulunan Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği (TMMOB) Genel Başkanı Mehmet Soğancı ile Maden Mühendisleri Odası (MMO) Başkanı Mehmet Torun, devlet yetkililerinin bu tür gelişmeleri "takdir-i ilahi" olarak ele aldıklarını; ancak sorunun bir sistem sorunu olduğunu ifade ettiler.

SOĞANCI: İNSAN DEĞİL RANT DÜŞÜNÜLÜYOR

TMMOB Genel Başkanı Mehmet Soğancı, Zonguldak'taki patlamaya ilişkin, "Görünen o ki yine taşeronlaştırma işi karşımıza çıkıyor. Sorunun büyük kısmı burada yatmaktadır" dedi. Bu tür patlama örneklerine sadece geri kalmış ülkelerde rastlandığını, gelişmiş ülkelerde ise neredeyse hiç rastlanmadığını söyleyen Soğancı, "Her yerdeki kazaların niteliği de başka, yerel özelliklere göre başka yani. Fakat Türkiye'de bu tür kazaların sadece madencilikte değil, bütün iş kazalarının önlenebilmesi için ilkin işçi sağlığı ve iş güvenliği taşeron şirketlere emanet edilmemelidir" vurgusunda bulundu.

"Bu tür önlemlerin başına insan değil, rant konuyor. Sonra da bu tür yaşanılan acılar Türkiye'de 'takdir-i ilahi' olarak algılanıyor" eleştirisini yapan Soğancı, kazalardan sonra kurtarmadan söz etmenin bir anlam taşımadığını, kazaların önlenmesi için uğraş verilmesi gerektiğini kaydetti.

Soğancı, sözlerini şöyle noktaladı: "Her maden sahasında uygulanması gereken belli kurallar vardır. Bu Türkiye'de uygulanmıyor. İş kazalarında Avrupa birincisi ve dünya yedincisi olmamızın nedeni de budur. Sorun bir sistem sorunudur. Türkiye'de bu konuda bir sistem sorunu var. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı önlem almıyor. Bakanlık, üzerine düşeni yapmalıdır."

TORUN: KURTARMA İÇİN ÇOK FAZLA İMKAN BULAMIYORUZ

Şu an olay yerinde bulunan Maden Mühendisleri Odası Başkanı Mehmet Torun da, ANF'ye şu bilgileri aktardı: "İkisi maden mühendisi 30 kişi şu an yeraltında mahsur durumda. Patlama sonrası göçükler yaşandı. Bu göçükleri açma çalışmaları devam ediyor. Bu çalışmalar, yer altında gaz birikintisi olduğu için çok fazla hızlı ilerleyemiyor. Kişilere ulaşmak için gayret gösteriliyor ama maden mühendislerinin de özverili çalışmasına rağmen çok da fazla ilerlemek mümkün olmuyor."

'GERİ KALMIŞ ÜLKELERDE RASTLANILAN KAZA'

Mehmet Torun, devlet yetkililerinin iddia ettiği gibi dünyanın her yerinde böyle kazaların yaşanmadığını dile getirdi. Mehmet Soğancı ile aynı görüşü paylaşan Maden Mühendisleri Odası Başkanı Torun, Türkiye'de maden kazalarının son yıllarda arttığına dikkat çekti.

"Artık bu kazalara sadece geri kalmış yerlerde şahit oluyoruz. Mesela Çin'de rastlıyoruz, evet. Fakat İngiltere'de son örneği yüzyıl önce yaşanmış. İngiltere'de madencilik artık yoğun değil denilebilir ama ABD, Avustralya, Kanada, Polanya gibi yerlerde de bu tür kazalar hiç yaşanmıyor" şeklinde konuşan Mehmet Torun, incelemeler sonucu kazaların artmasındaki en önemli faktörleri ise, şöyle sıraladı: "Taşeronlaştırma ve özelleştirme, sendikasızlık, iş güvencesinin bulunmaması, deneyimsiz insanların çalıştırılması, eğitimsizlik."

Deneyimsiz kişilerin sorumlusunun da devlet olduğuna vurgu yapan Torun, eğitim konusunda devletin eksik kaldığını söyledi.

"Az önce sıraladığım faktörleri topladığınız zaman bu kazaların olması kaçınılmazdır" ifadesini kullanan Torun, yaşanılanın devlet yetkililerinin dediği gibi kader olmadığını kaydederek, şunları belirtti: "Doğaldır, madencilik sektörü risklidir, zordur, kabul ediyoruz. İş kazaları da yaşanabilir ama ölümlü, hele de bu kadar ölümlü kazalar yaşanamaz. Grizu patlaması gibi mesela. Bunun örneği yok dünyada. Yüzyıllar önce yaşanıyordu."

Maden Mühendisleri Odası Başkanı, madencilikte örgütlü çalışmanın zorunlu olduğuna dikkat çekerek, aynı zamanda denetimin çok sık tekrarlanması gerektiğini açıkladı. "Şu an kaza olan yer ruhsatlı saha olmasına rağmen taşeron şirkete verilmiş. Birsürü ihmalleri ve olumsuzlukları görüyoruz burada" diye konuşan Torun, ekledi: "Denetim yok, kontrol yok burada. Devlet de denetim yapmamış, işveren adına Türkiye Taşkömürü Kurumu da yapmamış."

'MUCİZE DIŞINDA BİR UMUDUMUZ YOK'

Bazı kesimlerin maden ocaklarında sık sık patlamalar yaşandığı için "ocakları kapatalım" dediğini hatırlatan Torun, bunun bir çare olmadığını ifade etti ve yeraltı kaynaklarının kullanılması gerektiğini söyledi. "Ama bu şekilde bir kullanıma da evet diyemeyiz" diyen Torun, devlet yetkililerinin sorumluluk almasını istedi.

Olay yerinde bulunan Maden Mühendisleri Odası Başkanı Mehmet Torun, mahsur kalan işçilerin kurtarılıp kurtarılamayacağına ilişkin de, kısaca şunları bildirdi: "Geçmiş deneyimlerimizden yola çıkarak maalesef olumlu bir sonuç beklemiyoruz. Fakat insanları ufak bir ihtimal de olsa, yok saymak da istemiyoruz. Açıkçası, mucize dışında bir şey beklemiyoruz. "

Son olarak, kazaların tekrarlanmaması için siyasi iradeye görev düştüğünü kaydeden Torun, söylemlerin eyleme dönüştürülmesini, iş sahalarının da sağlıklı bir yapıda oluşturulup, ülke kaynaklarının insan öncelikli uygulanması gerektiğini söyledi.

ANF NEWS AGENCY